اشعار

بگـذار قـلب دشمنان از کـیـنه پُر باشد            بـگـذار اسـرائـیـل دنـبـال تـرور بـاشد

مارا که از این دشمنی کردن هراسی نیست            جز ما کسی که در مسیر حق‌شناسی نیست

ما چشم‌مان بر دست آقای محرم‌هاست            سرمایه‌مان ایمان "تهرانی مقدم"هاست

در سنگـر عـلم و عـمـل آزاده‌ها داریم            مانخبگانی مثل "فخـری‌زاده" ها داریم

آسـوده‌ایـم امـا به لـطـف پـاسـداری‌هـا            هستیم زیـر دِین خـون "شهـریاری"ها

داریم از عـلم و تـدبّر جـوشن امروزه            سنگر پُر است از "احمدیِ روشن" امروزه

در جبهۀ ما حرف ایثار است و جانبازی            الگوی جانـبازی ما "صیاد شـیرازی"

طی کرده این نهضت مسیر سرفرازی را            نسل "حججی" پُر کند جای "حجازی" را

نقـش لـوای ما به جز الله اکـبـر نیست            جز مکتب ما مکتبی "مغنیه" پرور نیست

از جـمـع بـسـیار مجـاهـدهای لـبـنـانی            تا "زاهدی" "سیدرضی" "قاسم سلیمانی"

تسبیح شیعه "ما رایت الّا جـمیلا" بود            آئـین زینب راه و رسـم لـشگـر ما بود

نسل "بهـشـتی" وارثانی "باهـنر" دارد            فـریـاد مـا در جـبهـۀ تـبـیـین اثـر دارد

در بـنـد زهـرا فکـر فـردا بود در دنـیا            راه شـهـیـدان راه زهـرا بـود در دنـیـا

زهرا طریقش جز طریق پایداری نیست            در مکتب او جای خفت جای خواری نیست

ما را به راه راست دعوت می‌کند زهرا            با فعل و تقریرش هدایت می‌کند زهرا

مدیون زهرا بود هر نسلی حسینی بود            اندیشۀ زهرا در افکـارِ "خـمـینی" بود

تصویر ما از فاطمه تعریف قرآنی‌ست            شاگرد درس مکتبش سردار لبنانی‌ست

سید که خار چشم دشمن‌های غاصب بود            فتح الفتوحش هر زمان صدر مطالب بود

سید که سرباز امام عـصر حاضر بود            مـیـراث روح الله بود و از نـوادر بود

سید "اشداء عـلی الـکـفـار " را فهـمـید            آمـوزه‌هـای حـیـدر کــرار را فـهـمـیـد

غیر از خدا از هیچ کس اصلا نمی‌ترسید            از زوزه‌هـای گـلـۀ دشـمن نمی‌تـرسید

مانند شیر شرزه‌ای همواره غرّان بود            از روز اول ذوالفـقـار شیعه برّان بود

میراث سید لشگری در اوج باورهاست            الگوی حزب الله لبنان حضرت زهراست

رزمنده‌ها را نهضت زهرا به خط کرده            مادر خودش سیدحسن را تربیت کرده

ارزش ندارد جان اگر نذر ولایت نیست            پایان راه شیرمردان جز شهادت نیست

باید شـنـاسـایی کـنـیم اهداف دشمن را            بایـد بـشـارت داد فـرداهـای روشن را

سـیدعـلی‌مان فـتح خـیـبر می‌کـند فردا            فـرزند حـیـدر کار حـیدر می‌کـند فردا

ما سر به داران مطـیع رهـبری هستیم            آمـادۀ دسـتـور فـتـح خـیـبـری هـسـتـیم

با سر می‌افتد قوم فرعون زمان در نیل            شیعه کـمر بـسـته به نـابـودی اسرائیل

از جـبـهـۀ حق می‌رسد آوای پیروزی            قـطعا تمـاشایی شود فـردای پـیـروزی

فردا همه راهی قدس از سمت لبـنانـیم            در مسجدالاقصی نماز شکر می‌خوانیم

در قدس اگر فردا نماز جمعه‌ای برپاست            سید علی‌مان خطبه‌خوان مسجدالاقصی‌ست

مشی و مرام صهیونیست از یاد خواهد رفت            حیثیت پوشالی‌اش بر باد خـواهد رفت

راهی بـرای عـده‌ای یـاغـی نـمی‌مـانـد            نـامی از اسرائیل هـم بـاقـی نـمی‌مـاند

فردا که شوق هر فلسطینی تماشای‌ست            بیت المقدس تا مـدیـنه راهـپـیـمای‌ست

دنیا به کام مـهـدی موعـود خـواهد شد            صبح فـرج وهـابیت نـابـود خواهد شد

باغ ما این است؛ طوفان شد، صنوبر ایستاد            سروی از پا اوفتاد و سرو دیگر ایستاد

روی نی می‌رفت بی‌سر آفـتاب کـربـلا            باغ شاهد بود از آن پس نخل، بی‌سر ایستاد

حال ما را خوب می‌دانند عـاشـورائیان            هر زمان اکبر زمین افتاد، اصغر ایستاد

یک اُحد دردیم آری، حمزه رفت امّا چه باک            مصطفی هر وقت تنها ماند، حیدر ایستاد

«قل هو اللهُ أحد» را دست بستند و چه غم            هر کجا قرآن در آتش رفت، کوثر ایستاد

عین تسلیم و رضائیم؛ این تمام حرف ماست            زیر خنجر رفت اسماعیل و هاجر ایستاد

أینَ نصرُ الله؟ نزدیک است اذان آمد، ببین!            روی بـام خـانه با «الله اکـبر» ایـسـتاد

در پیش روی ما خیابانی که باریک است            پر می‌زنی اما جهان پشت ترافیک است

اخبار صبح شنـبه از خـون تو می‌گـوید            خون تو یعنی جمعۀ دیدار نزدیک است

اخبار می‌گوید تو را کـشتند و در گوشم            این جمله مثل آخرین دستور شلیک است

خون تو چون انبار باروت است، خواهد زد            آتش به سر تا پای دنیایی که تاریک است

آری، شهادت عین آزادی‌ست مرد، ای مرد!            این بیت‌ها تنها برای عرض تبریک است

دلی که بر ندارد چشم از آن دلخواه، پیروز است            قدم تا پایمردی می‌کند در راه پیروز است

زمان پلکی زد و بانگ رحیل آمد سواران را            هر آن‌کس زنده شد زین فرصت کوتاه، پیروز است

به جز صبح وصال دوست، فتحی نیست در عالم            دلت گر شعله‌ور شد در شهادتگاه، پیروز است

بکش ما را، که ما را زنده‌تر کرده‌ست مرگ آری            بترس از داغ غزه، اشک لبنان، آه پیروز است

جهان روشن شد از نور شهادت، جاء نصرالله            که باشم من؟! خدا فرموده: حزب الله پیروز است

چه دارد می‌شود؟ ای داد از این پائیز! نصرالله!            خودت تکذیب کن اخبار را! برخیز! نصرالله!

خبر، از انفجار قـلب‌ها و خـانه‌ها دادند            خبر، بمب است و ویران کرده ما را نیز، نصرالله!

پسِ آن دودها ما «جاءَ نصرالله» می‌گفتیم            که ما را جز قنوتی نیست دست‌آویز، نصرالله!

لبی وا کن جهان مانده‌ست دلتنگ رجزهایت            مپرس از کاسهٔ صبری که شد لبریز، نصرالله!

بگو از مرکز فرماندهی؛ از آسمان؛ با ما            چه خواهی کرد با اهریمن خونریز، نصرالله

حسین آمد به بالین تو این ساعت گوارایت            تو و دیدار یار و گریهٔ یکریز، نصرالله

خودت را سال‌ها مجبور قید زیستن کردی!            چه شد یکسو نهادی جامهٔ پرهیز، نصرالله!

از این پس، ضاحیه در حاشیه هرگز نخواهد ماند            که قلب ماست بیروت شهادت‌خیز، نصرالله!

شصت وسه سال اهل بکاء و نبرد بود            در اوج این زمـانـۀ نـامـرد، مـرد بود

شصت و سه سال مثل نبی، مثل مرتضی            مانـند حـاج قــاسـم مـا، اهـل درد بـود

دلـتـنـگ کـودکان و یـتـیـمـان بی پـنـاه            دلگرمی هـمـیـشۀ شـب‌های سـرد بـود

سنگی رها شد از کف دیوانه‌ای، سپس            ذکــر تـمـام آیـنـه‌هـا «بـازگـرد» بـود

وقتی که بود، غزه از او رنگ و رو گرفت            وقتی که رفت رنگ جهان؛ آهِ زرد بود

نصر خداست شامل او، پس شهـید شد            شصت و سه سال در دل زخم و نبرد بود

سیدحسن نصرالله  نیز همچون پیامبر اگرم (ص) در ۶۳ سالگی به سعادت ابدی رسید

بنگر چه‌سان تعبیر شد کابوس اسرائیل            لرزید بر خود پیکـر منحـوس اسرائیل

عـمری تظاهـر کرد بر روئـین‌تـنی اما            برداشت ایران پرده از سالوس اسرائیل

دیگر به آژیر خطـر هر دم کـند تکرار            آهنگ مرگ خویش را ناقوس اسرائیل

از پا فتاد ای خود فروشان قامت دشمن            پس دست بـردارید، از پابوس اسرائیل

بیم از چه دارید ای سران؟ جز عنکبوتی نیست            با بـازوانی سـست، اخـتاپوس اسرائـیل

رحمی نباید کرد بر این غاصبان وقتی            کودک‌کشی فخر است در قاموس اسرائیل

مُهر شکست تا ابد، حک شده بر جبین‌تان            کوچ کنید غاصبان! جانب سرزمین‌تان

کوچ کنید صف به صف، چون که نشسته هر طرف            مرگ در انتظارتان، حادثه در کمین‌تان

رو به دیار خود کنید، ای به عبث نشستگان!            تا سر پاست اسبتان، تا نشِکسته زین‌تان

خیره‌سری‌ست کارتان، دربه‌دری‌ست بارتان            حیله‌گری‌ست یارتان، بدگهری‌ست دین‌تان

کودک غزه را اگر، در دل خواب کشته‌اید            خـورده ترک ز آه او، گـنـبد آهـنـین‌تان

مرد ظفر که نیستید، اهل خطر که نیستید            هست حریف طفل و زن، غیرت آتشین‌تان؟!

دل بکنید زین سرا، ورنه به روز ماجرا            نیش به قـلبـتان زند، مـار در آستین‌تان

یا به همین زبان خوش، پس بدهید قدس را            یا که رسد دمی دگر، لحظۀ واپسین‌تان!

بیا و عجزِ نامردانِ رسوا را تماشا کن            به قلبِ خستهٔ اسلام، إحیا را تماشا کن

بیا که رفت در چشمانشان دودِ جنایت‌ها            برایِ دیدنِ این صحنه، بالا را تماشا کن

تمام آسمان، ماتِ غبارِ دودِ جنگنده‌ست            شجاعت را ببین! مرگِ مدارا را تماشا کن

به خاک و خون کشید آخر سپاه قدس، صهیون را            به زیرِ نامۀ "ألمَوتْ"...، امضا را تماشا کن

بگو بعد از أشداءُ عَلیَ الکفّار: یا حیدر            از این مَنظر، تولّی و تبرّی را تماشا کن

به شیطان، سخت حزب الله غالب شد از این لحظه            هراس و اضطرابِ سختِ حیفا را تماشا کن

ببند آن عهدِ دیرین را و در آدینۀ موعود            کنارِ کعبه حاضر باش و آقا را تماشا کن!

زمین و آسمان‌های خدا لبریز تبریک است            خبر پیچیده گویا مرگ اسرائیل نزدیک است

هزاران موشک از نفرین مادرهای غمدیده            به سمت آسمان اورشلیم در حال شلیک است

گروهی با فلسطین و گروهی بر فلسطین‌اند            به این صورت، جهانِ مرزها در حال تفکیک است

گذشتن از میان شبهه عزمی سخت می‌خواهد            مسیرش از میان دره‌های تنگ و باریک است

قسم بر سورۀ «واللیل» و بر «والشمس» و بر «والنصر»            ظهور روشنایی، از دل شب‌های تاریک است

خدا با خون سرخ بی‌گناهان نقش زد بر خاک:            قسم بر اسم پاکم، مرگ اسرائیل نزدیک است

همان قاتل که ویران ساخت اردوگاه قانا را            همان غاصب که خونین کرد «صبرا و شتیلا» را

جنایت کرد در «المعمرانی» تا بپوشاند            شکستِ آشکار خویش در طوفان اقصی را

خروشِ آه محرومان و جوش اشک مظلومان            به زودی می‌دهد بر باد، اولاد یهودا را

دعـا و گـریـۀ تـنـهـا به کار مـا نـمی‌آیـد            کنون باید «اَعِدّوا» گفت و در هم کوفت، اعدا را

ید بیـضا به سِحر سامری‌ها آتش اندازد            همان دستی که یکسان می‌کند با خاک، حیفا را

به سِیر سورۀ اسرا بیا تا مسجد الاقصی            ببین تفسیر «إِنَّ الْبَاطِلَ كَانَ زَهُوقا» را

از غـزّه گـذشـتـیـم و رسـیدیم به حـیـفا            ما را غـم صبرا و شـتـیلاست، حریفا!

نامرد حـریـفی تو و یک‌روز می‌افـتی            در پای زن و کودک ما خوار و خفیفا

جز کشتن و خونریزی و آشوب چه کردی            یا ایّـهـا الانـسان که جـعـلـنـاکَ خـلـیـفا

شیـطـان بزرگ! از مکـَر الله چه دانی            تو کانَ ضـعـیـفـایـی و او کانَ لـطـیـفـا

یک‌روز می‌آیـد که در آن بیت مقـدّس            یـاران بـه نــمـازنـد ردیـفـاً بـه ردیـفــا

در باد تکان می‌خورَد و بیرق مَهدی‌ست            دیـنــاً قـیـَـمـاً مـلـّةَ مـظـلــومَ حـنـیـفــا*

*قُلْ إِنَّنِي هَدَانِي رَبِّي إِلَىٰ صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ دِينًا قِيَمًا مِلَّةَ إِبْرَاهِيمَ حَنِيفًا ۚ وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ (انعام، ١۶١)

به زعم خویش تا پایان دنیا زنده می‌ماند            ولی این شب، فقط تا صبح فردا زنده می‌ماند

برای قدس خوابی دیده‌اند ابلیس‌ها، امّا            به رغم این همه کابوس، رؤیا زنده می‌ماند

میان باد و باران، سیل و طوفان، ترکش و موشک            دلم قرص است این سروِ شکیبا زنده می‌ماند

تمام کودکان را هم اگر کشتند باکی نیست            برای کشتن فرعون، موسی زنده می‌ماند

اگر مکر خدا مکر است، خواهی دید ای شیطان!            یهودا می‌شود مصلوب و عیسی زنده می‌ماند

فرو می‌پاشد آری هیبت پوشالی صهیون            کماکان غیرت طوفان الاقصی زنده می‌ماند

شهادت را نمی‌فهمند، کورند و نمی‌بینند            فلسطین دم به دم می‌میرد امّا زنده می‌ماند

به قعر گور خواهد بُرد ابلیس آرزویش را            بر اوج قلّه‌ها «اِنّا فَتَحنا» زنده می‌ماند

هميـشـه بـازی دنـيـا هـمـين نـمی‌مـاند            بساط غصب در آن سرزمين نمی‌ماند

به خويش آمده دنيا، زمان بيداری‌ست            اسير جهل، جهان بيـش ازين نمی‌ماند

زمين، به گفتۀ قرآن؛ كه نيست غير از حق            هميـشه در كـف مستـكـبـرين نمی‌ماند

برای عـبـرت دنـيا نـوشـتـه شد تاريخ            چنان نمـانـده و هرگز چـنـين نمی‌ماند

هزار زخـم به فـرمـانـدهان اگر بـزنند            چه باک؟ قـافـلـه بی‌جـانـشـين نمی‌ماند

به مادری كه جوانش شهيد گشته، قسم            كه شهر قدس، يهـودی‌نـشـين نمی‌ماند

نگاه كن كه جهان، يک‌صدا فلسطين است            امام گـفـته و حـرفـش زمين نـمی‌مـاند

در فلسطین می‌چکد خون از نگاه کودکان           پـشت ابر غـم نشـسـته روی ماه کودکان

سر بچرخانی به هر سو، لاله‌ای روئیده است           شـهـر غــزه پُر شده از بـارگـاه کـودکان

زیـر چـنـگـال تو ای دیـو یـهـودیِ پـلـید!           زادگـاه کــودکـان شـد قـتـلـگـاه کـودکـان

بـزدلانه می‌کشی اطفال را چون حرمـله           ترس داری تا به راه افـتـد سـپاه کودکان

گر جنم داری بیا با مردِ این لشکر بجنگ           چیست در این دشمنی‌کردن گناه کودکان؟!

هیچ بمب و موشکی هرگز حریف گریه نیست           تو سلاحت موشک و گریه سلاح کودکان

گر چه مظلـوم‌اند اما مـقـتـدر می‌ایـسـتند           چون خداوند است تنهـا تکـیه‌گاه کودکان

خون مظلوم، عاقبت در خویش غرقت می‌کند           مـی‌زنـد آتـش بـه دامان تـو، آهِ کـودکـان

از تبار شیر خـیـبر، شـیرمـردی می‌رسد           تا که صهیون را بسازد فرش راهِ کودکان

زمین و آسمان‌های خدا لبریز تبریک است           خبر پیچیده گویا مرگ اسرائیل نزدیک است

هزاران موشک از نفرین مادرهای غمدیده           به سمت آسمان اورشلیم در حال شلیک است

گروهی با فلسطین و گروهی بر فلسطین‌اند           به این صورت، جهانِ مرزها در حال تفکیک است

گذشتن از میان شبهه عزمی سخت می‌خواهد           مسیرش از میان دره‌های تنگ و باریک است

قسم بر سورۀ «واللیل» و بر «والشمس» و بر «والنصر»           ظهور روشنایی، از دل شب‌های تاریک است

خدا با خون سرخ بی‌گناهان نقش زد بر خاک:           قسم بر اسم پاکم، مرگ اسرائیل نزدیک است

تکان داده‌ست فریاد گلویت، خواب دنیا را           به خونت هدیه دادی بر جهانِ مُرده، احیا را

چنان قلب زمین را بر تپش انداختی شاید           میان آهِ خود داری نفـس‌های مسـیحـا را

فلسطینم! به خاک افتادی اما شور اعجازت           به خود آورده حتی ساحرانِ قوم موسی را

و لا تَحزَنْ و لا تَحزَنْ! مترس ای جانِ خونین‌تن!           که بشکافد عصایش بار دیگر موج دریا را

زمینِ غزه از خون شهیدان آب می‌نوشد           به یاد آورده‌ای تاریخِ «صبرا» و «شتیلا» را

ولی سوگند بر «تین» و، ولی سوگند بر «زیتون»           که می‌سازند این خون‌گریه‌ها، لبخندِ فردا را

ببار ای آسمان! بر تارهای عنکبوت امشب           مهیا کن برای حضرتش صحن مصلّی را

کسی می‌آید و در مسجدت تکبیر می‌گوید           ربیع الآخری می‌آورد طوفان الاقصی را

پریشان‌حال از این جغـرافیای نامسلمانم           کسی تا مسجد الاقصایِ خونین می‌بَرَد مارا؟!

خودش را وارث أرض مقدس خوانده، این قابیل            جهان وارونه شد، این‌بار با سنگ آمده هابیل

نِگین، دست شیاطین و سلیمان اشک می‌ریزد            و با فرعون، می‌خندند فرزندان اسرائیل

گلستان شد، اگر چه آتش نمرود، اما سوخت            گلوی «الخلیل» از داغ فرزندان اسماعیل

لب خاخام‌ها، تورات را وارونه می‌خواند!            کشیشان، با دعا، رد می‌شوند از غیرت انجیل

به رسم سامری، این قوم ابتر را ببین، دنیا!            در آتش‌بازی خود، کرده‌اند از کودکان، تجلیل

میان نقشه‌ای، غرق‌اند در نیل‌ و فرات، اما            نمی‌دانند این خوابِ پریشانی‌ست، بی‌تأویل

بیا ای تک‌سوار سبز! ای پایان این پائیز!            که همراهت بیائیم از فرات، این‌بار سوی نیل

و «سبحان الذی أسری» بخوان، تا «مسجد الاقصی»            بخوان! ای خواندنت، شیرین‌تر از تنزیل جبرائیل

فلسطین، جوجه‌های کوچکش، حالا ابابیل‌اند            و خـواب آخـر پائـیز می‌بـیند، سپاه فیل

ای قـدس تنت زخمی شلاق یهود است            عمری ست سراپای تو در آتش و دود است

شمـشیر بلا یکسره در حال فرود است            از ما به تو پیوسته سلام است درود است

صهیون پس از این زار و زبون است فلسطین

کابین عروسان تو خـون است فلسطین

ای کــودک آوارۀ غــزه کــفـنـت کــو؟            در بـزم عـزاداری گـل سیـنـه‌زنت کو؟

سرچـشمه آتش شده بستان چـمنت کو؟            آوای خوش قـمـری شیرین دهـنت کو؟

بـتـخـانـه نـمـرود هراسـان خـلیل است

پیروزی تو وعده‌ای از رب جلیل است

از سـمـت خــدا خـیـل ابـابـیـل مـی‌آیــد            مـوسـی و عـصـا از طرف نـیل می‌آید

بـر فـرق سـر ابــرهـه سـجـیـل مـی‌آیـد            هـنـگـام ظـفــر بـر گـلـه فـیــل مـی‌آیـد

خـالی شـود از کل جـهـان شـاکـلـۀ دیو

تا پـاک شـود از هـمـه جا نـام تـل‌آویـو

طوفـان شده در گـسترۀ مسجد الاقصی            این داغ رسـیـده‌ست به سـرتـا سـر دنیا

دارد سـنـد نـصرتـتـان می‌شـود امـضـا            خــورشـیـد پــدیــدار شـده از دل دریــا

از هـمـهـمـۀ لـشـکـر کـفــار نـتـرسـیـد

بی وقـفـه بجـنـگـید و ز پیکـار نتـرسید

با لطف خـداونـد ظـفـر می‌رسد از راه            در بحـبوحـۀ شام سحـر می‌رسد از راه

در ظلمت این شهر قمر می‌رسد از راه            شمشیر عـدالت به کمر می‌رسد از راه

سـیـد عـلـی خـامـنــه‌ای؛ رهـبــر آگــاه

فـرمـود کـه نــابـود شــود دشــمــن الله

این روزها حال جهان در وضع هشدار است           برخیز و فریادی بزن! این کمترین کار است

در پیچ تاریخی دوران فتنه بسیار است           شمشیر بردار ای برادر جنگ دشوار است

تـقـدیـر ما خـورده گره با قـلعـۀ خـیـبر

باید بـبـندی بر سـرت سـربـنـد یا حیدر

مردان میدان را بگو هر روز عاشوراست           والتین والزیتون که پیروزی از آن ماست

نـور طلوع فجر صادق از افق پیداست           بیت‌ المقدس تا همیشه پرچمش بالاست

هر روز روز قدس و هر شب وقت بیداری‌ست

تا انتفاضه در رگ این سرزمین جاری‌ست

خون می‌چکد از شاخۀ زیتون در این ایام           حرفی نمـانـده بین ما و قـوم خـون‌آشام

جز این نصیحت که: بترس از امت اسلام           شـوخی نکـن با خـشم اقـیانـوس نـا آرام

این موج، شور بادها را با خودش دارد

نــابـودی جـلادهـا را بـا خــودش دارد

در چشم ما بار امانت بار سنگـینی‌ست           کاری که از دستت برآید واجب دینی‌ست

شعری که از قدس و غم آن گفت، آئینی‌ست           بیت المقدس تا ابد شهری فلسطینی‌ست

هـسـتـیم ما از کـودکی‌ها پـای پیـمـانش

بـستـیم عـهـدی تازه با خـون شهـیدانش

کل فـلسطین بوده عمری در پنـاه قـدس           روزی سحر خواهد شد این شام سیاه قدس

از کربلا خواهد گذشت ای دوست! راه قدس           دارد می‌آید «حاج قاسم» با «سپاه قدس»

راهی که او رفته‌ست از اول جهت دارد

از جـانب فـرمـانـدهـش مأموریت دارد

با دست خود حکمی به او داده‌ست فرمانده           او کـه تـمـام آیـه‌هـای فـتـح را خـوانـده

تکـفـیریان را از عراق و سوریه رانده           هر کس که با او نیست در این جاده، جا مانده

یک روز پایـان می‌دهد راه درازش را

می‌خواند او در مسجدالاقصی نمازش را